Art déco – styl zaprezentowany w 1925 roku na paryskiej Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej, był artystyczną odpowiedzią na czas niebywałego wzrostu gospodarczego i wielkich fortun, zdobywanych w nie zawsze wyjaśnionych okolicznościach okresu prohibicji. Zrodził się z przesytu wybujałą secesją z jej falującymi liniami, kwiatowymi ornamentami i brakiem dyscypliny przestrzennej. Nic więc dziwnego, że twórcom art déco zależało na stworzeniu eleganckiej, uporządkowanej sztuki użytkowej o wysokiej jakości. Sama nazwa do tego zobowiązuje: art- sztuka, décoratif – zdobniczy.
Tworzone w art déco przedmioty powstawały z myślą o funkcjonalności, ale używane do ich stworzenia szlachetne materiały takie jak heban, złocony brąz czy kość słoniowa sprawiały, że dostępne były głównie dla bogatych wybrańców. Widać to doskonale w głośnej adaptacji powieści „Wielki Gatsby” w reżyserii Baza Luhrmanna, gdzie wnętrza pełne są elegancji, perfekcji i wysmakowanych drobiazgów w aranżacyjnym przepychu lat dwudziestych.
Dziś trudno byłoby urządzić wnętrza wzorując się wiernie na posiadłości Gatsby’ego. Bynajmniej nie z braku chęci, lecz głównie ze względu na dostępne przestrzenie. Nie oznacza to jednak, że musimy całkowicie zrezygnować z aranżacji wnętrz w stylu art déco i podziwiać je jedynie na szklanym ekranie. Przyjrzyjmy się mu bliżej i zobaczmy, w jaki sposób można dziś wprowadzić do wnętrz ducha wyrafinowanych lat 20-tych.
Główne cechy:
Bogata ornamentyka to zdecydowanie nie jest motyw przewodni art déco. Ten styl poskromił secesję i uspokoił ją symetrią i geometrycznymi formami. Ciepłe tonacje drewna, szlachetne tkaniny, romby na tapetach, harmonia i stonowana kolorystyka – to główne cechy stylu. Do takiego wnętrza pasują meble wypoczynkowe obite jasną skórą lub gładką tkaniną, formy obszerne, a wręcz sprawiające wrażenie za dużych. O ile sofy czy fotele mogą mieć bardziej opływowe kształty z zaokrąglonymi zagłówkami i oparciami, o tyle w licznie stosowanych w komodach i kredensach art déco zdobieniach królują linie proste.
I choć dziś stylistyka art déco dostępna jest dla każdego, to wciąż stosuje się do ich produkcji naturalne, szlachetne materiały, wysokiej klasy tkaniny, drewno fornirowane lub polerowane na wysoki połysk, cięte i dekoracyjnie frezowane szkło, złocenia czy inkrustacje z kamieni szlachetnych.
Meble w stylistyce art déco tworzone są na ogół przez firmy z wieloletnią tradycją, które produkcję opierają na znajomości rzemiosła i materiału często z uwzględnieniem indywidualnych zapotrzebowań klienta. To, owszem, zwiększa nieco koszt, ale mamy do czynienia z prawdziwą sztuką użytkową, nie zaś z produkcją masową. Wówczas nie jest to cena. To wartość.
Dla kogo?
To styl dla osób wymagających i zmęczonych wszechobecnym minimalizmem czy stylem loftowym. Art déco w pełni usatysfakcjonuje również tych, którzy cenią sobie meble bardziej wyrafinowane niż popularne w ostatnich latach wzornictwo skandynawskie.
Art déco jest o tyle zobowiązujący, że przy wykańczaniu wnętrza w nim utrzymanego należy z pieczołowitością zadbać o każdy wyrafinowany detal: od klamek do drzwi, poprzez lampy, żyrandole, podłogi, na dekoracyjnych tapetach ściennych skończywszy. Na całe szczęście rynek szybko odpowiedział na zainteresowanie stylem, które wzmogło się po sukcesie ekranizacji „The Great Gatsby” w 2013 roku, i wiele topowych marek oferuje dziś całe kolekcje inspirowane tym, jakże fantastycznym, okresem w dziejach dekoracji wnętrz.
Monika Turska - redaktor naczelna Magnetyzmu Formy
e-mail: monika.turska@maxfliz.pl
